Η μεταβίβαση ακινήτου αποτελεί μια συμβολαιογραφική πράξη που υπογράφεται μεταξύ δύο φυσικών ή νομικών προσώπων με σκοπό τη μεταφορά του τίτλου ιδιοκτησίας ενός ακινήτου από το ένα συμβαλλόμενο μέρος στο άλλο.
Για την διεκπεραίωσή της, είναι απαραίτητη η συνδρομή επαγγελματιών, όπως ο μηχανικός, ο συμβολαιογράφος, ο λογιστής, ο δικηγόρος κ.λπ. Με τη συλλογή όλων των απαραίτητων δικαιολογητικών για μεταβίβαση οικοπέδου ή/και ακινήτου, επιτυγχάνεται ο ολοκληρωμένος νομικός και τεχνικός έλεγχος της μεταβιβαζόμενης ιδιοκτησίας.
Τα βασικά δικαιολογητικά που απαιτούνται από τον πωλητή του ακινήτου είναι:
- Τίτλοι ιδιοκτησίας του ακινήτου που πουλάει, οι οποίοι μπορεί να είναι συμβόλαιο αγοράς του ακινήτου ή η αποδοχή κληρονομιάς σε περίπτωση που το ακίνητο περιήλθε στα χέρια του ως κληρονομία.
- Πιστοποιητικό μεταγραφής του ακινήτου στο υποθηκοφυλακείο κατά τον χρόνο αγοράς του από τον τωρινό ιδιοκτήτη.
- Υπεύθυνη δήλωση θεωρημένη από την αρμόδια ΔΟΥ ότι ο πωλητής δεν είναι υπόχρεος σε δήλωση μεγάλης ακίνητης περιουσίας, ή σε αντίθετη περίπτωση όπου είναι υπόχρεος, αντίστοιχο πιστοποιητικό ότι η δήλωση έχει υποβληθεί.
- Υπεύθυνη δήλωση προς την αρμόδια ΔΟΥ ότι το εν λόγω ακίνητο κατά τα τελευταία πέντε έτη δεν απέφερε εισοδήματα προς τον πωλητή. Σε αντίθετη περίπτωση, χρειάζεται αντίστοιχη υπεύθυνη δήλωση προς την αρμόδια ΔΟΥ ότι το ακίνητο απέφερε εισόδημα και ότι αυτά περιλαμβάνονται στην δήλωση εισοδήματος που ο πωλητής υπέβαλε.
- Βεβαίωση από τον αρμόδια Δήμο ότι δεν υπάρχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές του ακινήτου για την εισφορά σε γη και χρήμα.
- Πιστοποιητικό καταβολής του Ενιαίου Τέλους Ακινήτου (Ε.Τ.ΑΚ)
- Επικυρωμένο αντίγραφο της οικοδομικής αδείας από την αρμόδια πολεοδομία εάν το ακίνητο χτίστηκε μετά την 14/01/1983, διαφορετικά χρειάζεται υπεύθυνη δήλωση τόσο του πωλητή όσο και του αγοραστή ότι το ακίνητο έχει ανεγερθεί πριν την ημερομηνία αυτή.
- Φωτοτυπίες ταυτοτήτων των συμβαλλόμενων μερών, ΑΦΜ και Δ.Ο.Υ. Εισοδήματος.
Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται σε συνεργασία με τον μηχανικό:
- Κτηματογραφικό απόσπασμα που πιστοποιεί ότι το ακίνητο είναι εμπρόθεσμα εγγεγραμμένο στο αρχείο του Εθνικού Κτηματολογίου. Το ΚΑΕΚ που αναφέρεται αρκετά συχνά, είναι ο ειδικός 12ψήφιος αριθμός που έχει το κάθε εντεταγμένο ακίνητο, τα ψηφία του οποίου προσδιορίζουν το καθένα και μια συγκεκριμένη πληροφορία π.χ. Νομό στο οποίο βρίσκεται το γεωτεμάχιο, Δήμο ή Δημοτικό Διαμέρισμα ή Κοινότητα, τον «κτηματολογικό τομέα», την «κτηματολογική ενότητα» και τον αύξοντα αριθμό του γεωτεμαχίου εντός της ενότητας.
- Σε περίπτωση που το μεταβιβαζόμενο ακίνητο είναι οικόπεδο, χρειάζεται τοπογραφικό διάγραμμα με δηλώσεις του Ν.651/1977 και του Ν.1337/83 από το μηχανικό που το συνέταξε.
- Το έγγραφο περαίωσης διαδικασίας ρύθμισης ακινήτου απαιτείται όταν υπάρχουν αυθαιρεσίες στο ακίνητο και εκδίδεται από τον μηχανικό ως ξεχωριστό έγγραφο ή περιλαμβάνεται στη βεβαίωση περί πολεοδομικής νομιμότητας.
- Η βεβαίωση περί πολεοδομικής νομιμότητας επικυρώνει πως στο ακίνητο δεν έχουν εκτελεστεί αυθαίρετες κατασκευές οι οποίες επηρεάζουν τη δόμησή του.
- Η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου είναι ένας «ψηφιακός φάκελος» που περιλαμβάνει όλες τις πληροφορίες ενός κτιρίου ή μιας αυτοτελούς διηρημένης ιδιοκτησίας. Η μεταβίβαση δεν είναι εφικτή χωρίς ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου, καθώς η έκδοσή της είναι υποχρεωτική.
- Το Ενεργειακό Πιστοποιητικό ή Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) είναι το έγγραφο που κατατάσσει τα ακίνητα σε ενεργειακές κατηγορίες και είναι απαραίτητο για την ολοκλήρωση της μεταβίβασης ακίνητης ιδιοκτησίας, καθώς θα ζητηθεί από τον συμβολαιογράφο για τη διεκπεραίωση της διαδικασίας. Από 01.01.2001 απαιτείται Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης για κάθε ακίνητο εμβαδού μεγαλύτερου των 50 τ.μ.
- Άδεια του Νομάρχη όταν το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή η οποία είναι χαρακτηρισμένη ως παραμεθόρια.
- Αν το ακίνητο συνορεύει με δασική έκταση, απαιτείται πιστοποιητικό ότι δεν είναι δασική έκταση με πράξη τελεσιδικίας αυτού. Αν πρόκειται για χαρακτηρισμένο δασική έκταση απαιτείται πιστοποιητικό ακαϊας του άρθρου 25 του Ν.998/79. Σε περιοχές όπου έχουν κυρωθεί δασικοί χάρτες, απαιτείται το πιστοποιητικό του αρ. 20 Ν.3889/2010 της Διεύθυνσης Δασών.
Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται σε συνεργασία με τον συμβολαιογράφο:
- Φορολογική ενημερότητα του ιδιοκτήτη.
- Ασφαλιστική ενημερότητα και βεβαίωσή μη οφειλής από το αρμόδιο τμήμα ΙΚΑ, μόνο στην περίπτωση που ο πωλητής διατηρεί εμπορική επιχείρηση ή είναι νομικό πρόσωπο οποιαδήποτε μορφής ή συμμετέχει σε εταιρεία οποιαδήποτε μορφής με οποιαδήποτε ιδιότητα.
- Πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ που αποδεικνύει πως ο τρέχων ιδιοκτήτης έχει δηλώσει το ακίνητο με τα σωστά στοιχεία στις δηλώσεις Ε9 των προηγούμενων πέντε ετών και ότι δεν οφείλει ποσό ΕΝΦΙΑ.
- Βεβαίωση μη οφειλής Τέλους Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) από τον Δήμο στον οποίο ανήκει το ακίνητο. Προκειμένου να λάβει το ΤΑΠ ο ιδιοκτήτης οφείλει να προσκομίσει στο αρμόδιο τμήμα του Δήμου: α) μία πρόσφατη απόδειξη της ΔΕΗ και β) το συμβόλαιο ιδιοκτησίας. Σε περίπτωση που το μεταβιβαζόμενο ακίνητο είναι αγροτεμάχιο χωρίς κτίσμα, δεν απαιτείται ΤΑΠ.
- Σε περίπτωση όπου το ακίνητο έχει περιέλθει στα χέρια του πωλητή από δωρεά γονική παροχή κληρονομιάς μετά την 31/12/1989, τότε απαιτείται πιστοποιητικό από αρμόδια ΔΟΥ ότι δηλώθηκε η δωρεά/ γονική παροχή/κληρονομιά αντίστοιχα και πως δεν οφείλεται οποιοσδήποτε φόρος.
- Δήλωση φόρου μεταβίβασης ακινήτου (ΦΜΑ) δηλαδή ο φόρος που επιβάλλει το κράτος σε κάθε μεταβίβαση ακινήτου με αντάλλαγμα. Τυπικά διαμορφώνεται στο 3% επί της φορολογητέας αξίας του ακινήτου και οφείλεται από τον αγοραστή.
Σημειώσεις:
α. Όταν ο συμβαλλόμενος είναι φορέας του Δημοσίου ή του ευρύτερου Δημόσιου Τομέα, απαιτείται εκτίμηση των πιστοποιημένων εκτιμητών της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Οικονομικών (πρώην Σ.Ο.Ε.).
β. Όταν ο πωλητής είναι Δήμος, απαιτείται επικύρωση της απόφασης από την Περιφέρεια.
Τα δικαιολογητικά που αναφέρονται παραπάνω μπορεί να αλλάζουν κατά περίπτωση και ανάλογα με τις ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις.
* Σε καμία περίπτωση, δεν μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνος ο ιστότοπος για οποιοδήποτε λάθος ή παραλείψεις σε οποιαδήποτε βλάβη ή ζημία που τυχόν προκύψουν από τη χρήση οποιουδήποτε περιεχομένου που αναρτάται, αποστέλλεται, μεταφέρεται ή άλλως καθίσταται διαθέσιμο από τους χρήστες/μέλη στις υπηρεσίες του ιστοτόπου.